Op Schaal

De wereld in het klein, maar dan anders

Wat krijg je als je kunstenaars vraagt om hun eigen versie van het poppenhuis te maken? Het poppenhuis, die lieflijke wereld in het klein, die al eeuwen een sterke bekoring uitoefent op volwassenen en kinderen? Jaap Velserboer, kunstenaar en curator uit Assendelft, zelf altijd geïntrigeerd door maquettes en modelbouw, schonk collega-kunstenaars een poppenhuis van de kringloop om er hun eigen versie van te maken, en stelde hiermee deze expositie samen.

Niks geen flauwekul of kinderachtig gedoe, dat poppenhuis. In de 17e eeuw kostte het poppenhuis evenveel als een grachtenhuis op ware grootte. Porselein werd uit China gehaald en meubelmakers richtten de boel in. Liefhebberijen waren het van vermogende dames, die graag imponeerden met hun dure, goede smaak. Nog steeds verliezen kinderen en volwassenen zich in poppenhuizen. Of dat nu Play Mobil betreft of kopieën van 17e eeuwse originelen. Jaap Velserboer: ‘Het is prachtig om de wereld na te bouwen. Zo krijg je er vat op, kun je ‘m begrijpen.’

Begrip van de chaotische, duistere wereld, daar gaat het ook om bij deze expositie. Elke kunstenaar geeft met zijn versie van het aloude poppenhuis betekenis aan die wereld. Sommigen bouwen een hedendaags vluchtelingendorp na of vervormen het vertrouwde poppenhuis tot een bijna onherkenbare plek. De ene kunstenaar beschiet het of steekt de hens erin. Zo krijgt het huis een verhaal. En is de ogenschijnlijk zorgeloze kindertijd, zinnebeeld van het poppenhuis, voorgoed aan flarden. De ander kiept de wereld van buiten naar binnen door gloeiendhete vloeibare aluminium in het schoorsteentje te gieten. Weer een ander nodigt je uit om je hoofd in het poppenhuis te steken. Waarmee dat ondefinieerbare vervreemdende gevoel wordt opgeroepen vergelijkbaar met wat je meemaakt als je als volwassene je oude school of geboortehuis bezoekt. Weg, afgesloten is die oude wereld. Een weer een ander maakt van het poppenhuis een uitnodigende knikkerbaan, waarmee je, klein of groot, kunt spelen. En heft daarmee - voor even - de kloof op tussen kindertijd en volwassenheid.

tekst: Truus Zonneveld/Zonneveld & Thone

Gerben Hermanus - poppenhuis